Wydanie #26 nauka.news
Wszystkie dotychczasowe wydania podcastu i newslettera popularnonaukowego znajdziesz pod adresem www.nauka.news. Zachęcamy do bezpłatnego subskrybowania.
Subskrybuj podcast, newsletter i autorów w projekcie nauka.news oraz w mediach społecznościowych. Nie zapomnij zostawić po sobie śladu i skomentować treści.
Temat tygodnia
Konstytucja 3 Maja jako fundament nowoczesnej gospodarki
Choć Ustawę Rządową z 1791 roku kojarzymy głównie z reformami politycznymi, dokument ten kładł także podwaliny pod nowoczesny rozwój gospodarczy i społeczny Rzeczypospolitej. XVIII-wieczne przepisy miały stymulować handel, wspierać mieszczaństwo i budować stabilność prawną niezbędną do cywilizacyjnego skoku, który przerwała interwencja mocarstw ościennych.
Konstytucja 3 Maja zabezpieczała możliwość rozwoju gospodarczego i politycznego kraju (Nauka w Polsce)
Podcast nauka.news
Nauka
wiedza | rozwój | popularyzacja
Strategiczne aktywności
Najważniejsze, że nasze narodowe, strategiczne aktywności coraz częściej wymieniane są wspólnie: nauka, edukacja, badania, wdrożenia, rozwój, technologia, sztuczna inteligencja, kosmos - zapomniany efekt synergii i symbiozy.
Konstelacja POLSARIS
Kolejny satelita pracujący na rzecz Sił Zbrojnych RP osiągnął orbitę. Zyskujemy tym samym możliwości obrazowania w ciemności i przy znacznym zachmurzeniu. I to nie są tylko kwestie bezpieczeństwa.
Liczba tygodnia: 14 (miesięcy)
Tyle czasu Polska cieszyła się ustrojem opartym na pierwszej w Europie nowoczesnej konstytucji. Choć jej życie brutalnie przerwała wojna, te 14 miesięcy wystarczyło, by na stałe zmienić kod genetyczny polskiej polityki i pokazać światu, że Polska była w stanie przeprowadzić bezkrwawą rewolucję ustrojową.
Natura
środowisko | przyroda | ekosystem
Sukces z zarzutami
Wokół akcji ratowania i wypuszczenia na wolność humbaka Timmy’ego zdążyło niestety narosnąć wiele kontrowersji. Czy aby napewno jesteśmy systemowo przygotowani do udzielania pomocy dzikim zwierzętom?
Zazieleniane pustyń
Przekształcanie pustyń w tereny zielone, łapanie wilgoci i wody z chmur oraz przetwarzanie wody słonej w słodką - wszystko dla naszego dobra ale czy napewno? Czy powinniśmy bezrefleksyjnie ingerować w stałe procesy?
Podcast Mikronauka
Historia
cywilizacje | dzieje | zdarzenia
(Nie)paradygmaty
Coraz częściej to nie tylko w naukach ścisłych dochodzi do zmiany perspektywy przy spoglądaniu na sprawy, które dotąd uważaliśmy za pewne i niepodważalne. Czy będzie szokiem pisanie pewnych okresów historii na nowo?
Archeologia… miejska
Kolejny raz odkrywamy systemy tuneli i jaskiń, zarówno tych naturalnych, jak i sztucznych. Oczywiście w różnych latach i okresach człowiek różnie potrafił wykorzystywać te systemy. A dzisiaj?
Pseudonauka tygodnia
Mit „Wielkiej Lechii” a źródła prawa
Przy okazji świąt narodowych w sieci często odżywają pseudonaukowe teorie o Imperium Lechitów, według których Konstytucja 3 Maja była jedynie „marnym cieniem” rzekomych, doskonałych praw sprzed wieków. Historycy i archeolodzy jednoznacznie wskazują: nie istnieją żadne dowody na istnienie imperium ani „pre-konstytucji”, a Ustawa Rządowa z 1791 roku była unikalnym, pionierskim dziełem polskiego Oświecenia, wyprzedzającym większość ówczesnych systemów prawnych w Europie.
Kosmos
eksploracja | odkrycia | podróże
Kosmiczny monitoring
Dobrze ponad ćwierć wieku temu emocjonowaliśmy się filmowym hitem Armageddon. Czy jednak stać nas na to, by nie być przygotowanym nawet na losowe zagrożenie z kosmosu? Co na to nawet zwykły rachunek prawdopodobieństwa?
Kwantowa próżnia
Chińscy naukowcy zafundowali nam koniec (Wszech)świata, narazie… w laboratorium. Badane zjawisko to scenariusz teoretyczny ocierający się o teorię kwantową i teorię względności. Czy chińska nauka “odjeżdża” reszcie świata?
Rozpad fałszywej próżni: chińscy fizycy odtworzyli koniec Wszechświata w laboratorium (National Geographic)
Technologia
sztuczna inteligencja | rozwój | social media
Trudna przyszłość
Kilka rzeczy i liczb tutaj w zderzeniu fascynuje: spora i szybka skuteczność AI a niska i wolniejsza skuteczność… wykształconego człowieka. Może rozwiązaniem jest model hybrydowy? Czy bez wahania poddałbyś się badaniu przez maszynę lub algorytm?
Sztuczna inteligencja lepsza od lekarzy na izbie przyjęć. Pracować tam jednak na razie nie będzie (pulsar)
Bezemisyjne silniki
Takie odkrycia i wynalazki niosą za soba sporo niebezpieczeństw. Czy obecni, najwięksi gracze na rynkach energetycznych, mający wpływ na całe gospodarki i państwa, będą patrzeć z założonymi rękami?
Pytanie do czytelnika
Gdyby Konstytucja 3 Maja przetrwała i nie doszłoby do rozbiorów, to jak Waszym zdaniem wyglądałby rozwój polskiej nauki i technologii w XIX wieku – czy bylibyśmy dziś europejskim liderem rewolucji przemysłowej?
Zamieszczajcie odpowiedzi i przemyślenia w sekcji komentarzy do tego wydania newslettera.
Porozmawiajmy!
Pracujesz nad tematem związanym z bezpieczeństwem, technologią, informacją albo podejmowaniem decyzji w niepewności — i czujesz, że coś jest trudne do uchwycenia — możesz do mnie napisać.
Często jedna dobra rozmowa pozwala zobaczyć więcej.
Nasze projekty
Subskrybuj, słuchaj i czytaj
Podcast i newsletter (popularno)naukowy nauka.news dostępny jest w aplikacji Substack oraz bezpośrednio pod adresem www.nauka.news.
